Τώρα τελευταία, μάλλον επειδή είμαι λίγο μουτζαχεντίν από διάθεση και νεύρα, ο Ρίκος όλο ρωτάει σε άσχετες στιγμές: «μ’ αγαπάς?»
Εκεί μαλακώνει ακόμα κι η δική μου πέτρινη καρδιά: «κ βέβαια σ’ αγαπάω, εσύ μ΄αγαπάς?». «Ναι», «Ναι? Γιατί?» ,«Γιατί είμαστε φίλοι!»
Είμαι στο μπαλκόνι του υπερυψωμένου ισόγειου αρχοντικού μου και βρίζομαι με τους αλβανούς γείτονες. Παρότι θα μπορούσαμε να στραγγαλίσουμε ο ένας τον άλλο επιτόπου, ό,τι λέμε είναι σχετικά κόσμιο, διότι κρατάω και το κινητό να γράφει στο βίντεο-τώρα που τα γράφω συνειδητοποιώ το λωλό της κατάστασης αλλά δε βαριέσαι. Ο Ρίκος είναι κοντά μου και κόβει φύλλα. Αφού έχουμε χύσει εκατέρωθεν το δηλητήριο μέχρι τελευταίας ρανίδας, ο Ρίκος που αντιλαμβάνεται την παύση σπεύδει να ανακεφαλαιώσει απευθυνόμενος στον προαιώνιο εχθρό: «γεια σας, καλό απόγευμα».
Σκηνικό δεύτερο, της φωτο: η γάτα περιμένει να της ρίξουμε κάτι κι ο Ρίκος νουθετεί: «γάτα, μην κάθεσαι στην άκρη, θα πέσεις, πρόσεχε!» Η γάτα μισοκοιμάται, «όχι, μην κλείνεις τα μάτια, θα πέσεις!».
Η πιο τελευταία ρικοψύχωση είναι να ακουμπάει διάφορα ελαφρά πράγματα (κλωστή, λαστιχάκι) πάνω στις μούρες μας και να τα βλέπει να ισορρο
πούν ή να πέφτουν. Το κάνει σε μένα, γαργαλιέμαι και
διαολίζομαι κάποια στιγμή, το κάνει στο δικό του πρόσωπο κι όταν τον βλέπω να αλληθωρίζει παρακολουθώντας το πάλι με καβαλάει ο παραπάνω δαίμων, δεν το κάνει επ’ ουδενί στον πατέρα του, το κάνει με τις ώρες στη γιαγιά (που είναι ικανή να τη σύρει ο Ρίκος ως τη μηχανή του κιμά και καθώς θα την τραβάει μέσα θα του λέει αδύναμα, «μα δεν είναι σωστό αυτό που κάνεις»). Όλα αυτά μέχρι που βρέθηκε ο ιδανικός tester.
Γατόνι στωικά υπομένον τα πέταλα, τα φύλλα, το γελοίον του πράγματος (για το αντικειμενικό της ενημερώσης να σημειωθεί ότι πρόκειται για γάτο που Γενάρη-Φλεβάρη ανταποκρίνεται στο κάλεσμα της φύσης με τέτοιους ρυθμούς και επιδόσεις που το στεφανάκι δεν θα πρέπει να δημιουργήσει λάθος εντυπώσεις περί νωθρότητας ή αποχής από το άθλημα).
Μετά το νευρολόγο, που είχε να τον δει ενάμιση χρόνο και τον βρήκε πολύ συνεργάσιμο και κοινωνικό κερδίζει τα υπεσχημένα: κυνήγι περιστεριών στην πλ.Βικτωρίας μέχρι εξαντλήσεως του, γλυκό και μαρκαδόρους από απέναντι.
Ρίκος: Θα μού κάνει ένεση?
Νευρολόγος, ενώ τον έχει καθισμένο στο εξεταστήριο: όχι, ποτέ δε σου έχω κάνει ένεση.
Ρίκος σπίτι: Μου έκανε λίγο ένεση.
Γιαγιά: Λίγο ένεση?
Ρίκος: έκατσα πάνω στο κρεβάτι, αλλά δεν έκανε ένεση. (που σημαίνει ότι στο τσακ τη γλίτωσα?)
Είναι ωραίο, έτσι γι' αλλαγή ν' ακούς ωραία πράγματα από τους γιατρούς (συνεργάσιμος, κοινωνικός κλπ).
Ενσταντανέ πρώτο
Δημήτρης ωρυόμενος: «Μαριλένα! Μαριλένα!» κι εγώ για κάποιο λόγο δεν ακούω.
Ρίκος παρεμβαίνων: «Δεν την λένε Μαριλένα, τη λένε μαμά».
Δεύτερο:
Ρίκος: «Υπάρχει κι άλλη μαμά?»
Η εν λόγω φουσκωμένη από περηφάνια αλλά και αναλογιζόμενη παλιές συμπεριφορές του Ρίκου: «Δεν υπάρχει άλλη μαμά, είναι μία»
Ρίκος: «Υπάρχει, η μαμά του Νίκου»
Το σχολείο του Αργύρη σχεδιάζει εκδρομή σε κάτι μεταλλεία (μεταλλευτικό πάρκο?).
Αργύρης, με τον πυρετό του χρυσού να λάμπει στα μάτια του: «Και το καλύτερο είναι ότι είπαν αν βρούμε κάτι πολύτιμο μπορούμε να το κρατήσουμε!» (στη φώτο αυτοφωτογραφίζεται στη Νάξο)
 |
Ειδυλλιακό, πατέρας και γιος πιάνουν το Μάη-κομματάκι νωρίτερα, γεγονός. |
 | Η αλήθεια: μαδάει και κάνει σωρουδάκια τα πέταλα. |
 | Με πέταλα ραίνουμε το σκύλο-εφόσον απαγορεύτηκαν οι πέτρες (αν και η κίνηση του χεριού παραπέμπει σε εκτίναξη κάτι πιο ογκώδες από πέταλα, τεσπαν). |
 | Εγώ όταν με διακόπτουν από το διάβασμα (κι από το φαγητό ενίοτε). Διάβασα: |
Καθόμαστε στο διπλό κρεβάτι, εγώ διαβάζω:
Ρίκος: Θα μού φέρεις ένα ποτήρι νερό?
Εγώ αφηρημένα: Ναι, πάω-και συνεχίζω να διαβάζω τις περιπέτειες του Τζούμα στη ΝΥ.
Ρίκος (αποδοκιμαστικά): Δε νομίζω ότι πας.
Λογοθεραπεύτρια (τεράστια αγάπη) και Ρίκος, έχουν τελειώσει το μάθημα κι εκείνη ετοιμάζεται να φύγει:
Ρίκος: Όλο πας κι έρχεσαι, γιατί δεν κάθεσαι εδώ, μαζί μου?
Λόγο: Μα εσύ θα πας στην Ερέτρια!
Ρίκος: Γιατί δεν έρχεσαι στην Ερέτρια, να φάμε μακαρόνια με κιμά και να κοιμηθούμε μαζί στο διπλό?
Λόγο σκασμένη στα γέλια: Μα στο διπλό κοιμούνται ο μπαμπάς κι η μαμά!
Ρίκος: Εγώ κοιμάμαι στο διπλό με το μπαμπά, αλλά να ΄ρθεις να κοιμηθούμε μαζί (βγάλε άκρη).
Κι αυτά είναι τα αστεία της υπόθεσης, διότι κατά τ'άλλα μέχρι να φύγουμε τη Μ.Πέμπτη τον έχει φάει η προσμονή, η αγωνία, η έλλειψη σχολείου, η αλλαγή προγράμματος. Εκτός από τα νύχια τρώει και τα μανίκια πλέον.
Εκεί που αναρωτιόμουν στο προηγούμενο κατά πόσο η εικόνα του ρεμαλιού της Φωκίωνος ήταν περιστασιακή λόγω πάρτυ ή συμβαίνει και στο σχολείο, ήρθε η τελευταία αντιγραφή-άσκηση: η σφηνοειδής του Ρίκου αποκωδικοποιείται ως εξής, «Σήμερα δε θα χτυπήσω τον Κώστα».
Κάποιοι (μάλλον κι εγώ) όταν ο Ρίκος ερχόταν από το σχολείο και διηγείτο τα αίσχη «χτύπησα το Νίκο», λέγαμε με περίλυπο ύφος: «καλά δεν τον αγαπάς το Νίκο?». Προσωρινά τον φέρναμε στο φιλότιμο, έπεφτε σε περισυλλογή και μετάνοια: «τον αγαπώ, δεν θα τον χτυπάω, θα τον χαϊδεύω», «καλά δε χρειάζεται να τον χαϊδεύεις, απλώς μην τον χτυπάς».
Τώρα ο Ρίκος άλλαξε βιολί, η εισαγωγή έχει ως εξής: «Το Νίκο δεν τον αγαπάω». Και συνεχίζει νομιμοποιημένος πλέον: «Θέλω να τον χτυπάω, αφού δεν τον αγαπάω». Οπότε ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για νεανική παραβατικότητα και τις θλιβερές συνέπειές της.
Μετακόμιση στη δουλειά: από τον περήφανο 11ο κατεβαίνουμε στο 2ο .
Όσο είμαστε στη μισθοδοσία βέβαια δεν παραπονούμεθα-εκεί με έχει οδηγήσει η «επινοημένη από τους τραπεζίτες κρίση που σκοπό έχει να επιβάλλει παγκοσμίως το κινέζικο μοντέλο εργασίας» που ‘λεγε κι ένας εικαστικός στο κυριακάτικο Ε.
Κι επειδή το παιδί τρέφει (ή δείχνει να τρέφει) μεγάλη αγάπη για τους συμμαθητές («πού να ‘ναι τώρα ο Νικολάκης», αναρωτιέται σε άσχετες στιγμές) είπαμε να καλέσουμε όλο το θίασο του σχολείου να γιορτάσουμε τα γενέθλια.
Με την Πέγκυ ετοιμοπόλεμη πόσα να πάνε στραβά..
2 από τα παιδάκια της τάξης του ήταν κλασικά παραδείγματα της βιβλιογραφίας του αυτισμού, ανοίξανε κάθε ντουλάπι, κάθε πόρτα, βγάλανε και κάτι σώβρακα από τον κάδο του πλυντηρίου, πατήσανε τρις τον κάθε διακόπτη και εν συνεχεία (σχετικά καθησυχασμένα) φάγανε και παίξανε.
Τι με νταούνιασε/άγχωσε: ο Ρίκος καταρχήν χάρηκε πολύ που είδε τις γνώριμες φάτσες σπίτι (οι πατούσες του πρέπει να έχουν υποστεί φάλαγγα από το πήδα πάνω κάτω επιτόπου). Μόλις πέρασε όμως ο πρώτος ενθουσιασμός επιδόθηκε στο αγαπημένο σπορ, διακριτικά φτυσίματα, σπρωξιές και μερικές όχι και τόσο διακριτικές ανάποδες με έναν μεγαλύτερο. Το θέμα είναι ότι οι κανόνες που φέρνει κάθε μεσημέρι σπίτι περιγράφουν ένα παιδί που «δεν έφτυσε, δε χτύπησε, δε θύμωσε με κανέναν» και πιστεύω ότι αληθεύει. Η φίλη μου η Βίκυ με παρηγορεί ότι όλα τα παιδάκια το ΄χουν λίγο αυτό το «ευκαιρίας δοθείσης βγάλε τον οφθαλμό του πλησίον» ούτως ή άλλως.
Ας ελπίσουμε ότι ήταν το περιβάλλον του σπιτιού που τον παρέσυρε κι ο Ρίκος εν γένει παραμένει ένας μικρός Γκάντι-ποτέ δεν ήταν, ποτέ δε θα ΄ναι.
Μέσα σ’ όλα τα μυστήρια που διαβάζω τελευταία ήταν και το αυτοβιογραφικό κόμικ «Το θανατάδικο» απ’ όπου και τα σκαναρισμένα σκιτσάκια.
Δείχνουν μια οικογένεια με κάθε μέλος της απορροφημένο στις δικές του δραστηριότητες.
Δεν ξέρω αν κάθε οικογένεια ή αν κάθε οικογένεια με αυτιστικό παιδί είναι έτσι, αλλά εμένα μού φαίνεται το πιο βιώσιμο μοντέλο όλων.
Όπως δείχνει το σκίτσο έτσι ρυθμίζουμε κι εμείς τις διακοπές και τα σαββατοκύριακά μας-για να μην πω όλη μας την άνευ προγράμματος ζωή.
Συζητάμε με φίλη στο κολυμβητήριο που έχει 10χρονη αυτιστική κόρη. Η μαμά αναρωτιέται για τις φετινές διακοπές, ή πρέπει να στείλει τη μεγάλη κόρη στην κατασκήνωση ή να νοικιάσουν σπιτάκι με πισίνα ώστε να είναι μέσα στο νερό η μικρή αλλά και να μην έχει κίνδυνο να απομακρυνθεί όπως κάνει στη θάλασσα, αλλιώς οι γονείς πρέπει να κάνουν βάρδιες.
Τα δικά μας απαραίτητα είναι: θάλασσα κοντά για μπάνιο ή πετρούλες, φύλλα για κόψιμο, μυρμήγκια αλλά μόνο μεγάλο μέγεθος (πχ νούμερο 0-αν υποθέσουμε ότι ακολουθούν τους κανόνες κατηγοριοποίησης των γαρίδων), όλα αυτά για το Θόδωρο. Για τον Αργύρη απαραιτήτως παιδιά να κάνει παρέα, εμένα ικανό πλήθος βιβλίων και τον φιλόπονο πατέρα μια οριζόντια επιφάνεια να κλείνει τα βλέφαρά του. Άλλαι ιδέαι-προτάσεις υπάρχουν, τι είναι αναγκαίο για να αποτολμήσετε οι υπόλοιποι μια εξόρμηση? (αλλού κινήσαμε κι αλλού καταλήγει το ποστ)
Αυτά που με εκνευρίζουν, από το παιχνίδι της Διόνας:
1. σιχαίνομαι σφόδρα το μαγαζί απ’ όπου αγοράζω τα αναλώσιμα της φωτογραφίας. Η φιλοσοφία του «όλα είναι για όλους, κάθε παιδάκι μπορεί να πάρει ένα-δεν-ξέρω-ποιο-ακριβό-παιχνίδι, απλώς το φτηνό δικό σου θα σπάσει με την πρώτη χρήση» νομίζω είναι από τα πιο απαίσια μαθήματα που δίνουμε στα παιδιά.
2. τα αυτοκίνητα που χώνονται μέσω βοηθητικής λωρίδας. Όλοι είμαστε ίσοι, αλλά ορισμένοι πιο ίσιοι και πιο μάγκες συνάμα. Πολλές φορές είμαι το αυτοκίνητο που είναι όσο δεξιότερα μπορεί στη λωρίδα με την κίνηση προκειμένου να ανακόψω τον εκ δεξιών εμβόλιμο. Βέβαια είναι τόσα τα νεύρα μου καθώς το κάνω που υπολογίζω ότι μου ΄χει κόψει τουλάχιστον 3 χρόνια από το προσδόκιμο ζωής των 81 ετών.
3. οι άνθρωποι που προσπαθούν να επιβάλλουν τις απόψεις τους σε ζητήματα ανατροφής κι εκπαίδευσης των παιδιών. Όλος αυτός ο μπελάς των strong opinions νομίζω ότι καλύπτει το άγχος μας ως γονιών ότι το μεγάλωμα των παιδιών δεν είναι μια ντετερμινιστική διαδικασία, δεν είναι πλήρως στο χέρι σου βρε αδερφέ, κατάλαβέ το.
Και συγκρατούμαι, εικάζω ότι ή θα σταματήσω εδώ ή η λίστα θα λάβει θηριώδεις διαστάσεις.
Έβλεπα ένα πρωινό στο eco news δελτίο ειδήσεων του σκάι, αυτή την είδηση από το BBC, όπου πάνω κάτω λέει πόσο βοηθάει η εθελοντική δουλειά στη φύση ανθρώπους με μαθησιακές δυσκολίες ή ψυχικές παθήσεις.
Εγώ τη σημείωσα γιατί ένας τύπος εμβόλιμα έλεγε ότι οι εναλλαγές αστικού και εξοχικού περιβάλλοντος βοηθάνε τους ανθρώπους να ανταπεξέρχονται στις υποχρεώσεις τους στην πόλη.
Είναι κάτι που έχω δει να συμβαίνει με το Ρίκο πολύ έντονα, το σαββατοκύριακο της Ερέτριας είναι η δικλείδα που του επιτρέπει να φέρει εις πέρας τη φορτωμένη του εβδομάδα.
(βέβαια την αποψίλωση των θάμνων που κάνει ο μικρός δεν μπορείς να την εντάξεις αυστηρά μέσα σε οικολογικό πλαίσιο)
Ο Ρίκος το τελευταίο διάστημα κοπιάρει έντονα ό,τι φράση ακούει από τον Αργύρη κι από μας. Όσον αφορά αυτά που λέει ο Αργύρης το κάνει σίγουρα από λίγη ζήλια. Αν ο Αργύρης πει «σήμερα στο σχολείο παίξαμε κυνηγητό με τα κορίτσια» αμέσως ο Ρίκος με ίδιο τόνο φωνής και ύφος θα πει κάτι αντίστοιχο δικό του: «σήμερα στο σχολείο παίξαμε μπάλα».
Είναι φορές που ο Αργύρης όμως λέει κάτι ακατάληπτο για το Ρίκο: «θέλω ένα κίντερ μπουένο». Του δίνω και του μικρού να δοκιμάσει κι αναφωνεί ενθουσιασμένος: «θέλω κι εγώ ένα κίτρινο μπουένο» (τα πράσινα μπουένο ούτε να τα βάλει στο στόμα του).
(χτεσινό) σημείωμα από το σχολείο:
Αύριο τα παιδιά να έρθουν χωρίς φαγητό, θα τσικνίσουμε στο σχολείο.
Συνοδός το πρωί: πόσα καλαμάκια να υπολογίσουμε το Θόδωρο?
(μού αρέσουν τόσο πολύ οι τύποι στο σχολείο που η μόνη πιθανή κατάληξη είναι είτε να μετατεθούν συνολικά στο Σουφλί είτε να αποδειχτεί ότι το σχολείο είναι επιχείρηση ξεπλύματος μαύρου χρήματος, δεν ξέρω από πού θα 'μου 'ρθει..)
Λοιπόν, είμαστε με τους συναδέλφους (αθηναίους κ θεσ/νικιούς) και τρώμε (μας κερνάνε) όταν αρχίζει μια συζήτηση ακανθώδης.
Τα γεγονότα:
Η εταιρεία που δουλεύω για λόγους κοινωνικής πολιτική προσφέρει δουλειά σε άτομα με αναπηρίες, είτε σωματικές είτε νοητικές. Στις περιπτώσεις των νοητικών αναπηριών το σύνηθες είναι οι άνθρωποι αυτοί να περιφέρονται στο κτίριο φερόμενοι με παράξενο τρόπο.
Οι συνάδελφοι της Θεσσαλονίκης σχολιάζουν κοροϊδευτικά-αλλά και απηυδισμένοι- τη συμπεριφορά τους.
Η περιγραφή ενός ήταν ακριβής περιγραφή αυτιστικής συμπεριφοράς: ο άνθρωπος πλησιάζει τους πάντες κι αφού τραβήξει το παντελόνι τους προς τα πάνω κοιτάζει επίμονα τις κάλτσες τους.
Το κυρίως πρόβλημά των παραπονούμενων ήταν ότι είναι επιφορτισμένοι με την ευθύνη αυτών των ανθρώπων και θα κατηγορηθούν εκείνοι σε περίπτωση που κάτι συμβεί.
Άλλο γεγονός είναι ότι οι συγκεκριμένοι άνθρωποι είτε δε διδάχτηκαν, είτε κανείς δεν ασχολήθηκε να τους μάθει, είτε δε μπορούν να ασχοληθούν με κάτι την ώρα του ωραρίου.
Κάποια στιγμή μια μίλησε για τον Καιάδα, οι υπόλοιποι υπερθεμάτισαν κι εγώ δεν είπα τίποτα.
Το ερώτημα:
Ήταν η στιγμή κατάλληλη μεταξύ τυρού και αχλαδίου να εξηγήσω ότι κι εγώ έχω ανάπηρο παιδί? Από τη μία μού φάνηκε πολύ δραματική κίνηση από την άλλη δεν ένιωσα άνετα που η συζήτηση έκλεισε έτσι.
Ενώ προχωράω καρκινοβατώντας στα της ανάγνωσης, έχω αφήσει εντελώς στη μοίρα του τον τομέα των μαθηματικών, όπου ωιμέ, κάνουν διαιρέσεις (!).
Διάβασα το Υποβρύχιο, το ημερολόγιο ενός εφήβου, βιβλίο που ορισμένοι συγκρίνουν με το Φύλακα στη σίκαλη. Απολαυστικό, αλλά άλλος πλανήτης η εφηβεία. Μάλλον ποτέ δεν υπήρξα το έξυπνο, αστείο, ευαίσθητο, τρελαμένο τυπάκι που είναι ο έφηβος ήρωας. Ή υπήρξα και ξέχασα μεγαλώνοντας-αμφιβάλλω. Ίσως επειδή είμαι μια από αυτούς: "Μπορεί να ακούγεται μαρξιστικό –η αποξένωση του εργάτη από αυτό που παράγει– αλλά είναι αληθινό. Περνάει η μέρα στο γραφείο και έχεις στείλει είκοσι e-mail και έχεις γράψει τρια μέμο. Δηλαδή, τι έχεις κάνει ακριβώς; Δεν μπορείς να το εξηγήσεις στο παιδί σου, αν σε ρωτήσει..."
Έλειπε ο Δημήτρης 4 μέρες και γύριζε χτες πολύ αργά, κύριος οίδε πώς μού ήρθε να προετοιμάσω το Ρίκο.
Εγώ: Ρίκο, ποιος θα είναι εδώ αύριο, που έχουμε να τον δούμε μέρες, ο ..??
Ρίκος: Ο γιατρός!
Εγώ: Όχι ο γιατρός, σκέψου, σκέψου, θα χαρείς πολύ που θα τον δεις, έρχεται ο ...??
Ρίκος: Ο Άγιος Βασίλης!
Εγώ: Οικογένεια να πάρει, οικογένεια, ποια είναι η οικογένεια σου?
Ρίκος απαγγέλων: ο μπαααααμπάαααας, η μαααααμά …
Εγώ: Ο μπαμπάς, διάολε, ο μπαμπάς θα ΄ρθει!
Απόσπασμα από το (εξαιρετικά συμπαθές μέχρι στιγμής) Χωρίς να φοβάμαι τίποτα πια, ο Μπαρνς τσιτάρει Καμύ (που δεν έχω διαβάσει):
«..δεν είχε πει ο Καμύ ότι η σωστή απάντηση στην κενότητα της ζωής είναι να εφευρίσκεις κανόνες για το παιχνίδι?»
Πιστοί στη χριστουγεννιάτικη σύμβαση κουλουροεμπνεόμαστε και μπισκοτοδημιουργούμε.
Η ανάγκη για σαφείς απαντήσεις για το πότε θα γίνεται το κάθετι έχει γίνει επιτακτική. Χτες ο Ρίκος ξύπνησε τη νύχτα και μπόρεσε να ηρεμήσει χωρίς να ρωτάει «πότε θα πάμε σχολείο, πότε θα σηκωθούμε?» μόνο όταν του είπα όταν το 3 γίνει 7-το ψηφίο της ώρας στο ψηφιακό ξυπνητήρι. (φυσικά δεν κοιμήθηκε, απλώς σταμάτησε να ρωτάει).
Εκείνο το πολύ ωραίο ρολόι που είχα πάρει ξεκινάει τη διαδικασία της εκμάθησης ως εξής: πρώτα τοποθετείς/αντιστοιχίζεις τους μαγνητικούς αριθμούς στους αριθμούς του καντράν (με τρελαίνει αυτή η λέξη κα-ν-τράν). Μετά κρύβεις έναν αριθμό τοποθετώντας ένα μπλε μαγνητάκι πάνω του και τσεκάρεις ότι το παιδί έχει κατακτήσει την αλληλουχία. Εν συνεχεία το ίδιο κάνεις με τα λεπτά.
Εμείς είμαστε στο στάδιο που είμαστε οκ με το ψηφίο της ώρας, οπότε προσπαθούμε να κάνουμε πολλά πράγματα σε ώρα «ακριβώς», όσο παρανοϊκό κι αν ακούγεται αυτό-κι ακούγεται λίγο :-).
Διάβασα αναλύσεις επί αναλύσεων για τα γεγονότα, Νέα, Καθημερινή, Ελευθεροτυπία, το κομματάκι που μού έμεινε, είναι από τη συνέντευξη του "Κάιν των Εξαρχείων" στα Νέα:
- Βγήκε πάντως πολύς κόσμος στους δρόμους.
- Το ίδιο λέγαμε και το ΄85 και το ΄80, ότι όλες αυτές οι χιλιάδες στον δρόμο ήταν μια ελπίδα. Ηττηθήκαμε, όμως, γιατί δεν υπήρχαν πολιτικοί χώροι ή κινήματα, που θα έπαιρναν αυτές τις φύτρες, θα τα «ζύμωναν» και θα τα έκαναν πολιτικά όντα. Αυτή η νεολαία λοιπόν, θα χαθεί, όπως χάθηκε και η προηγούμενη. Είναι ένας φαύλος κύκλος, καταλήψεις, συγκρούσεις, κλείσιμο στο Πολυτεχνείο και μετά επιστροφή στο σπίτι. Ιδιώτευση.
Μιλώντας για ιδιώτευση και μικρές κατακτήσεις (που έλεγε η Αθανασία): στο βιντέακι ο Ρίκος με τη συστολή του πρωτάρη απαγγέλει το ποιηματάκι που πρέπει να μάθει για τη σχολική γιορτή.
