Ίσως το πιο χρήσιμο

Που έμαθε τελευταία ο Ρίκος να είναι το «τι σκέφτεσαι?», που η Πέγκυ του έμαθε να ρωτάει και κυρίως να απαντάει. Το χρησιμοποιεί πολύ συχνά και τις περισσότερες φορές δεν είναι τόσο το ενδιαφέρον για το τι σκέφτεται ο συνομιλητής όσο η ανάγκη να ζητήσει αυτό που θέλει.

Είμαστε σε έναν οφθαλμομέτρη-μη ρωτήσετε τι και πώς, ακόμα δεν έχουμε κάνει κάτι-κι ο Ρίκος έχει υποστεί τα πάνδεινα, φοράει κάτι χρωματιστά γυαλιά αλά Χάρι Πότερ όταν σκάει την ερώτηση παγίδα στον άνθρωπο:

Ρίκος: «Τι σκέφτεσαι?»

Οφθαλμό: «εσύ τι σκέφτεσαι?»

Ρίκος: «Σκέφτομαι ότι θέλω να φύγω από εδώ».

Ο εξωγήινος μου κι εγώ

Τον τελευταίο καιρό, επειδή έχουμε μείνει χωρίς τον Αργύρη-κι ενίοτε και χωρίς το Δημήτρη-και κυρίως για να τον αποζημιώσω για τα πρωινά μαθήματα, παίρνω το Ρίκο και πάμε βόλτες.
Μερικές φορές πάμε στην Πολιτεία, άλλες στη Βεϊκου κι άλλες στο σιχαμένο παιχνιδάδικο για τα αναπόφευκτα μπαλάκια και μπαλόνια.
Είναι περίεργη η αίσθηση και κυρίως η διαπίστωση ότι είναι μάλλον η πρώτη φορά που νιώθω τη μαμαδίστικη περηφάνια που κυκλοφορώ μαζί με το Θόδωρο. Είναι γεγονός ότι μιλάει δυνατά και λέει τα πιο παράξενα πράγματα που μπορεί να ακούσει κανείς "να ρίξω όλα τα βιβλία κάτω?-Πολιτεία", φυσικά σταματάμε για να παρατηρήσουμε με στεντόρεια φωνή τα πιο μυστήρια πράγματα "κοίτα, 3 πουλιά πάνω στο σύρμα, πού είναι τα πουλιά? πάνω στο σύ-? " κυνηγάμε πιασμένοι από το χέρι τα περιστέρια όσο βρίσκονται στο πεζοδρόμιο, αλλά πρόκειται για μια συνολικά θετική εμπειρία.

Ώπα ρε κολλητέ

Τώρα τελευταία, μάλλον επειδή είμαι λίγο μουτζαχεντίν από διάθεση και νεύρα, ο Ρίκος όλο ρωτάει σε άσχετες στιγμές: «μ’ αγαπάς?»

Εκεί μαλακώνει ακόμα κι η δική μου πέτρινη καρδιά: «κ βέβαια σ’ αγαπάω, εσύ μ΄αγαπάς?». «Ναι», «Ναι? Γιατί?» ,«Γιατί είμαστε φίλοι!»

Νευρολόγος

Μετά το νευρολόγο, που είχε να τον δει ενάμιση χρόνο και τον βρήκε πολύ συνεργάσιμο και κοινωνικό κερδίζει τα υπεσχημένα: κυνήγι περιστεριών στην πλ.Βικτωρίας μέχρι εξαντλήσεως του, γλυκό και μαρκαδόρους από απέναντι.

Ρίκος: Θα μού κάνει ένεση?

Νευρολόγος, ενώ τον έχει καθισμένο στο εξεταστήριο: όχι, ποτέ δε σου έχω κάνει ένεση.

Ρίκος σπίτι: Μου έκανε λίγο ένεση.

Γιαγιά: Λίγο ένεση?

Ρίκος: έκατσα πάνω στο κρεβάτι, αλλά δεν έκανε ένεση. (που σημαίνει ότι στο τσακ τη γλίτωσα?)

Είναι ωραίο, έτσι γι' αλλαγή ν' ακούς ωραία πράγματα από τους γιατρούς (συνεργάσιμος, κοινωνικός κλπ).

Νενίκηκά σε δεν-ξέρω-ποιε!

Μιραντάκι, θυμάσαι τις κάρτες με τις συλλαβές που μας χάρισες πέρσι?

Mamma, περιγράφω το βίντεο για σένα και για μένα που η έμμισθη σκλαβιά μας στερεί τη θέαση βιντεακίων (sic).

Λοιπόν, λίγο η φωνολογική-φορολογική ενημερότητα, αρκετά το σχολείο που του έμαθε νεράκι τις συλλαβές, λίγο η σκύλα-μάνα (στο βίντεο το δύστυχο παιδί έχει 38 πυρετό), λίγο το πλήρωμα του χρόνου, ήρθε ο Ρίκος κι ένωσε τις συλλαβές σε λέξη.

Η πρώτη που λέει είναι «πατάτα», όσο λέω «όλο μαζί, Ρίκο» ξανά και ξανά νομίζω διακρίνεται η υπόγεια υστερία, «πες το παιδί μου να τελειώνουμε!». Φυσικά μετά το «ψάρι» είναι πανεύκολο και πλέον βεβαιώνω ότι ο μικρός διαβάζει (σχεδόν) όλες τις λέξεις που δεν έχουν αυτά τα αλλοπρόσαλλα (ει, οι, ου, μπ, γκ, τα οποία κάπως λένε όσοι έχουν τελειώσει ελληνικό δημοτικό σχολείο-δίψηφα?-, αλλά εγώ αδυνατώ να θυμηθώ).

Ποιος χρειάζεται ποιον?

Τις τελευταίες μέρες δουλεύω λίγο περισσότερο, βγαίνω και λίγο παραπάνω ως εκ τούτου βλέπω λιγότερο τα παιδιά. Μού φαίνεται αστείο και περίεργο (ε και λίγο τρομαχτικό) πόσο ανεξάρτητα είναι, δηλαδή στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα πλανάται ένα «(σχετική) πλάκα έχει να είναι η μαμά στο σπίτι, αλλά αν δεν είναι υπάρχουν κι ένα σωρό εναλλακτικές».

Μού φαίνεται τα σπαραξικάρδια πρωινά του Ρίκου «εγώ να πάω σχολείο, η μαμά να μην πάει στη δουλειά» τα λέει-όποτε τα λέει-περισσότερο από κεκτημένη ταχύτητα κι από υποχρέωση παρά από λαχτάρα για τη μανούλα. Αχχχ, όλοι προχωράμε..

Μεγάλες στιγμές

Στη φετινή εργοθεραπεία ο Ρίκος έκανε την επίσημη πρώτη με τετράδιο, εργασίες και προγραφικές ασκήσεις. Πέρυσι είχε ξεκινήσει προγραφή με την ειδική παιδαγωγό και χρησιμοποιώντας μαρκαδόρο.

Την αδυναμία να πιάσει με νεύρο το μολύβι (με αποτέλεσμα να κάνει αχνές γραμμές), η εργοθεραπεύτρια την απέδωσε σε ατονία των δαχτύλων κι έτσι πριν τα προγραφικά κάνουμε κάτι ασκησούλες για ζέσταμα των δαχτύλων. Άλλο ντεφώ που διαπίστωσε είναι ότι πλην των τριών δακτύλων που κρατάνε το μολύβι, τα άλλα δυο (παράμεσος και μικρός) αντί να είναι κλεισμένα σε φουχτίτσα σέρνονται χαλαρά ακολουθώντας το μολύβι. Εκεί έρχονται κάτι μυστηριώδεις μεσαιωνικές κατασκευές (αστειεύομαι, ένα λαστιχάκι με μια χάντρα είναι, στο λαστιχάκι συναντά αντίσταση το χέρι με το μολύβι και τη χάντρα την κλείνει το παιδί στο χέρι του). Ελλείψει του αξεσουάρ τη δουλειά μερικώς την κάνει και ένα κομματάκι πλαστελίνη που τον αναγκάζουμε να κρατάει με τα δυο τελευταία δάχτυλα.

Δυο είναι τα νοήματα του κειμένου: πρώτον ότι είμαι πολύ ευχαριστημένη με όσα του μαθαίνει του Ρίκου η εργοθεραπεύτρια και με τη συνεργασία που απαιτεί με μένα και δεύτερον ότι εκπλήσσομαι ευχάριστα με τα διάφορα που έχουν βγει υποβοηθητικά για γραφή-και θα μας κάνουν ανθρώπους μέχρι να φτάσουμε στο palm.

ΥΓ. Νομίζω ότι βρήκα το κατασκεύασμα που περιέγραψα και φτιάχνεται κι εύκολα όπως φαίνεται.

Θα αγαπήσεις ό,τι σιχαίνεσαι

(Αυτός ο τίτλος μου αρέσει τόσο που σκέφτομαι να τον κάνω tag. Μού θυμίζει θεϊκές παρεμβάσεις από την Παλαιά Διαθήκη, όπως κι ένα τίτλο (μέτριου) διηγήματος του άλλου θεού, του Στήβεν Κινγκ (ό,τι αγαπάς θα χαθεί?). Επιπλέον περιγράφει κάτι που μου συμβαίνει όλο και πιο συχνά.)

Τώρα τελευταία καλομαθαίνουμε σε κάτι που είχε χαθεί από την εποχή που ο Θόδωρος είχε μονοψήφια ηλικία σε μήνες: το να κάθεσαι έξω και να πίνεις ήσυχα ένα καφέ ή να τρως.

Ιδανικό μέρος για κάτι τέτοιο αποδεικνύονται τα σιχαμένα τα malls-όχι το υπεραυθαίρετο, άλλα.

Εδώ μετά από βόλτα στο λούνα παρκ, καθόμαστε για φαγητό. Ο χώρος βρίσκεται σε αρκετό ύψος, οπότε ο Ρίκος απολαμβάνει τη θέα, τις κυλιόμενες. Είναι αποκαμωμένος από το χοροπηδητό και το φαγητό. Στο τέλος, αφού έχει διαλέξει και γλυκό από τον κατάλογο με τις εικόνες ρωτάει το σερβιτόρο χώνοντάς του ένα δάχτυλο όλο κατηγορώ στη μούρη: «Βρε, θα φέρεις την τούρτα?»

Πού και πού υπερισχύει ο πειρασμός του ύψους και πετάει ένα «να πηδήξω κάτω?» και συνεχίζει μόνος του: «Όχι, θα γεμίσω αίματα και θα πάω στο νοσοκομείο». Και θα μας χαλάσεις και την έξοδο, αγαπητέ.

Zazie dans le metro

Το βλέπουμε το τρένο, το κατατάσσουμε στα μεταφορικά μέσα, αλλά δεν είχε χρειαστεί/δεν είχαμε τολμήσει να το χρησιμοποιήσουμε. Παγκόσμια πρώτη η χτεσινή, μετρό από Πανόρμου ως Μοναστηράκι και μετά τρένο.

Αποβάθρα: ο Ρίκος έκλεινε τα αυτιά του όποτε περνούσε τρένο (ίσως από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες του αυτισμού), κατά τ’ άλλα ήταν ψύχραιμος. Στην αποβάθρα είπαμε περί τις 100 φορές : Ρίκος:«Δε θα πάω στις γραμμές του τρένου», Εγώ: «Όοοοχι, γιατί θα σε πατήσει το τρένο».

Μετρό: με το που μπήκε ο Ρίκος το θεώρησε ταξί και άρχισε τα «πάμε να καθίσουμε». Είτε επειδή το είπε πάρα πολλές φορές είτε από ευγένεια μια γυναίκα μάς έδωσε τη θέση της.

Τρένο: το κόλπο του Ρίκου δεν έπιασε κι έτσι έκατσε όταν άδειασε θέση. Είχε κολλήσει από πριν να πάρουμε κεριά, οπότε το έλεγε συνέχεια και με τη γνωστή στεντόρεια φωνή. Διάλογος εις επήκοον όλων: Ρ: «ΘΕΛΩ ΚΕΡΙΑ», Ε: «Δε φωνάζουμε, φωνάζει κανένας άλλος?», Ρ: «Ναι», Ε: «Μπα! Ποιος?», Ρ: «εγώ», εκεί είχε όντως πλάκα και γέλασαν αρκετοί.

Πακτωμένοι στην παραλία-επιτέλους

Πολύ διαφορετικός φέτος ο λουόμενος Θόδωρος. Πέρυσι διατρέχαμε μια ολόκληρη παραλία για να πετάξει πέτρες ή όλη την ώρα έβρεχε τα μαλλιά του και παρατηρούσε το νερό να στάζει μπροστά στο μέτωπο του.

Φέτος έχει γίνει πολύ πιο λειτουργικός. Έχει ένα παιχνιδάκι σαν νερόμυλο στο οποίο ρίχνει νερό με το κουβαδάκι. Οι πιο παρατηρητικοί θα σημειώσουν ότι το νερό που στάζει από τα μαλλιά και το νερό που κυλάει από το κουβαδάκι στο νερόμυλο είναι ουσιαστικά η ίδια εμμονή. Συμφωνώ, το θέμα είναι ότι το δεύτερο δεν τραβάει πολύ τα βλέμματα, αντιθέτως τραβάει παιδάκια. Επίσης ο Ρίκος φέτος κοιτάζει τους γύρω μικρούς και αν κάτι του γυαλίσει πλησιάζει ή ρωτάει αν μπορεί να παίξει. Εκεί πάλι θέλει δουλειά αφενός για τον τόνο και την ένταση της φωνής του, αλλά και για να μη μιλάει για τον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο («Αγόρι, θέλεις να παίξεις με το Θοδωρή?»)

Κατά τα’ άλλα αυτό με τον πληθυντικό που λέει και το άρθρο («κάναμε το εμβόλιο, έχουμε διαγώνισμα, περάσαμε») με θορύβησε λίγο.

Κατηγοριοποιήσεις

Μέσα στο Πάσχα προχωρήσαμε τις κατηγοριοποιήσεις. Από τα πρώτα στάδια, που ήταν χωρίζουμε τις κάρτες σε «ρούχα», «ζώα», «έπιπλα», «παιχνίδια», «φαγητά», περνάμε επιτυχώς σε υποκατηγορίες τους. Στα ζώα χωρίζουμε έντομα-πουλιά και στα φαγητά φρούτα, γλυκά και περνάμε και στα λαχανικά με δειλά βήματα. Έχω 2 μπολάκια-το ένα όπως βλέπετε είναι (επ)αργυρό(?), δώρο γάμου που επιτέλους έπιασε τόπο-και κάθε κάρτα πρέπει μπει στο σωστό μπολ.

Όταν έχει κατακτήσει το διαχωρισμό ακολουθεί κάτι πιο δύσκολο, που είναι να τον ρωτήσω να μου πει ένα λαχανικό ή ένα φρούτο χωρίς τις εικόνες, από μνήμης. Συνήθως πρέπει να τον πετύχω σε μεγάλα κέφια για να απαντήσει, αλλά βελτιώνεται. Είναι ένας τρόπος να έχεις λίγο περισσότερα πράγματα να συζητήσεις με το Θόδωρο, διότι από κάποια στιγμή και μετά του αρέσει πραγματικά να εναλλάσουμε τη σειρά, πχ στο «πες ένα ρούχο» που το ξέρει καλά.

Οι κάρτες έχουν μερικά διπλά ή τριπλά, δείχνουν δηλαδή κόκκινα σταφύλια, αλλά και κίτρινα σταφύλια. Εκεί που λέμε μια ο ένας μια η άλλη τα φρούτα κάποια στιγμή ο Θόδωρος ενώ έχει πει προηγουμένως «σταφύλι», λέει «άλλο σταφύλι» και νομίζω είναι ενδεικτικό του οπτικού τρόπου με τον οποίο έχει ταξινομήσει τα όσα έμαθε.

Διακοπαί, τα καλά των

Κορίτσια, που διαμαρτυρηθήκατε για το προηγούμενο, πάμε όντως σε κάτι πιο ευχάριστο, καθαρόαιμο κείμενο ρικίστικα και αυτισμός σήμερα.

Διακοπές, τα ευχάριστα του φετινού Πάσχα: θυμάμαι ένα κείμενο της Ακρίτα που έλεγε για τις παιδικές ζωγραφιές με τα χέρια-μούτζα και τους περήφανους γονείς που τις επιδεικνύουν. Όντως τέτοια είναι η περίπτωσή μας εδώ. Ο μικρός ζωγραφίζει με άνεση πλέον καραγκιοζάκια σαν της φωτο. Αφού τα τελειώσει βάφει από πάνω όλο το χαρτί ροζ με ασυγκράτητη ευχαρίστηση.

Άλλο καλό ήταν ότι ξυπνώντας μια μέρα, μού είπε κάτι που είδε στον ύπνο του κι έτσι είπαμε λίγο για τα όνειρα-και μάλλον αντελήφθη τη διαφορά και την έννοια του ονείρου.

Επίσης συνειδητοποίησε την έννοια των διακοπών=κλειστό σχολείο, συνδέσαμε λίγο και το Πάσχα με τα κόκκινα αυγά

Ενθαρρυντικό ήταν και το ότι έπαιξε ποδόσφαιρο (και ζήτησε πολλάκις να ξαναπαίξει) με ένα παιδάκι που μένει δίπλα. Τον έλεγε βέβαια Λαυρέντη (ή Σπύρο) όπως λένε τα παιδιά που παίζει ποδόσφαιρο στο νηπιαγωγείο και έπρεπε να του υπενθυμίζουμε ότι τα εν λόγω παιδιά είναι στην Αθήνα, άλλος είναι τούτος ‘δω. Κάθε φορά έδειχνε γνήσια απορημένος με την επισήμανση. Είτε με τη διάκριση των προσώπων είναι το πρόβλημα (το ΄χω ξαναεντοπίσει), ή λόγω συνήθειας λέει τα ίδια ονόματα ή έχουμε περίπτωση χαμένων τριδύμων και το παιδί αδίκως πάμε να το βγάλουμε τρελό.

Φυσικά θα ακολουθήσει κείμενο με τον αποκαλυπτικό τίτλο «Διακοπές, τα εκνευριστικά»-γιατί μ΄ έχει πιάσει αυτή η μανία με τα τάχαμου teasers δεν ξέρω.

Όταν λέμε ισόβια εννούμε ισόβια

ή μαθαίνοντας στο Ρίκο το οριστικό

Πρωί πρωί η Κυριακή δεν ξεκινάει ακριβώς ομαλά. Εν μέσω ατελείωτων νεύρων, ο Θόδωρος εκτοξεύει στον τοίχο ένα παιχνιδάκι εργοθεραπείας (ζελατινοειδές περιτύλιγμα, γεμάτο με αγνώστου σύστασης γαλάζιο υγρό και ζωάκια της θάλασσας, για να αποκτήσετε μια πρόχειρη εικόνα).

Μοιραία η ζελατίνα σκάει, και νερό, ζωάκια και χρυσόσκονη ποτίζουν αργά και ηδονικά την παρολίγο μπουχάρα. Δεν είναι το μάζεμα ο βραχνάς, είναι ο Θόδωρος που αρχίζει το ατελείωτο μάντρα «φτιάξε το».

Τα αναφιλητά διακόπτονται μόνο από τις παραινέσεις, «φτιάξε το τώρα, βάλε το νερό μέσα». Δε θέλω να του πω ότι θα αγοράσουμε άλλο, απλώς θέλω να χωνέψει ότι το πέταξε, το χάλασε και πάει, αλλά ο συγκεκριμένος αποχωρισμός εξελίσσεται σε έναν μικρό θάνατο.

Κι εκεί έρχεται αρωγός η κινέζικη σοφία, ένα μικρό παραμυθάκι από μια συλλογή του Τζιάννι Ροντάρι. Η αιώνια ανικανοποίητη προγκήπισσα ζητά να της φτιάξουν ένα περιδέραιο από δροσοσταλίδες-άντε μη σχολιάσω τώρα πόσος κόσμος πήγε αδιάγνωστος, αν δεν ήταν στο φάσμα η μικρή γαλαζοαίματη δεν είναι κανείς. Πλήθη υποψήφιων αποτυγχάνουν, ώσπου ένας γέρος αντιστρέφει την κατάσταση πετώντας το μπαλάκι στην Υψηλότητά Της. Ο γέρων δεσμεύεται ξεκάθαρα, εγώ το φτιάχνω το κολιέ, αρκεί εσείς να μού μαζέψετε τις χάντρες-δροσοσταλίδες. Η δυσκοίλια πριγκήπισσα μετά από δυο τρεις απόπειρες συνειδητοποιεί το μάταιο του αιτήματος και παραιτείται.

Εφόσον στη μεγαλειότητά της έπιασε, μπορώ άφοβα να το δοκιμάσω στο Θόδωρο.

«Μάζεψε εσύ το νερό και το βάζουμε μέσα». Ω του θαύματος, αφού χώνει δυο τρεις φορές τα δάχτυλα στο υγρό χαλί, με κοιτάζει συνειδητοποιώντας την κατάσταση. Είναι το βλέμμα που στα κόμιξ ανάβει αυτόματα τη λάμπα πάνω από το κεφάλι του άρτι φωτισμένου ήρωα-και μετά λύπης του ο Θόδωρος αναγκάζεται να σταματήσει το κλαούνισμα.

Αυτισμός-Λάο Τσε 0-1.

ΥΓ. Τι έκανα όταν σταμάτησε το κλαούνισμα? Δε συνέχισα πάντως το «Μπουβάρ και Πεκισέ», το οποίο εγκατέλειψα 30 σελίδες πριν το τέλος. Λίγος BHL και λίγες εφημερίδες, ο Αθήναιος στο Γαστρονόμο έγραφε κάτι πολύ εμπνευστικό, θα επανέλθω.

Κάθε κατεργάρης-τα γνωστά χαιρέκακα

Τρίτη και ξεκινάμε τα προσκυνήματα στους κατά τόπους ναούς της γνώσης.

Στις διακοπές ο Ρίκος είχε μεγάλα χρονικά διαστήματα που τα πέρναγε με τις δικές του ασχολίες:

• φτυσοπειράματα: Μιράντα, τον περιορίσαμε χωροταξικά, όπως εισηγήθηκες, και δούλεψε αρκετά καλά (τουλάχιστον δεν κάθομαι σε καρέκλα με τον κίνδυνο να σηκωθώ βρεγμένη). Μούτερ: «Πού φτύνουμε?» Ρίκος: «ΜΟΝΟ στη σκάλα στην Ερέτρια». Ομιλούμε περί εξωτερικής αχρησιμοποίητης σκάλας, για να μη σιχαίνεστε όσοι έρθετε.

• πτώσεις και ρίψεις, που όμως διανθίστηκαν με ένα νέο σπορ. Στον ακάλυπτο του σπιτιού, ένα παρατημένο κηπάκι, γέννησε μια γάτα 4 γατάκια. Αγοράσαμε στερεά γατοτροφή, «μπισκοτάκια» που λέει κι ο Θόδωρος, και τα εκτοξεύουμε κατά ριπάς στην πεινασμένη οικογένεια, δίνοντας σάρκα και οστά στα ρωμαϊκά άρτο και θεάματα.

Στα μαθήματα που κάναμε, στα επιτραπέζια, στο φαϊ του ήταν απρόσμενα καλός. Σκέφτομαι μήπως αυτός ο καθημερινός μαραθώνιος, νηπιαγωγείο, κολυμβητήριο, κέντρο για μαθήματα, ειδική αγωγή στο σπίτι τον ξεθεώνει και είναι λιγότερο συνεργάσιμος σε περιόδους μαθημάτων. Από την άλλη, δεν αποκλείεται η διαφορετική εικόνα που δείχνει όταν παίζει κάποιος μαζί του να είναι αποτέλεσμα όλων αυτών των μαθημάτων που κάνει. Ως συνήθως κλείνω μη έχοντας βγάλει το παραμικρό συμπέρασμα.

ΥΓ. Εγώ φυσικά διάβαζα, θα ανεβάσω τη σχετική λίστα οσονούπω.

Ο δικός μου Άντονυ Μπουρνταίν

(για τη Μαρία, που ξέρω ότι θα διαφωνήσει και τη Νερίνα που την απασχολούν αυτά-νομίζω)

Τέλειωσα χτες το «Μύχιο θάνατο», της Μαρί Ντε Ενεζέλ, ψυχολόγου, υπέρμαχου της παρηγορητικής αγωγής, εργαζόμενης για χρόνια σε κλινικές πόνου-κλινικές στις οποίες νοσηλεύονται άνθρωποι για τους οποίους δεν είναι πλέον εφικτή η ίαση αλλά η αξιοπρεπής και ανώδυνη κατάληξη.

Αποσπάσματα, το πρώτο από τον πρόλογο του Μιττεράν, που θεσμοθέτησε τις κλινικές πόνου και τον οποίο συνόδευσε στις τελευταίες του στιγμές η Ντε Ενεζέλ:

«Πιθανώς οι αναφορές στο θάνατο να μην ήταν ποτέ τόσο φτωχές όσο τώρα, που οι άνθρωποι, πιεσμένοι να υπάρξουν, φαίνεται πως αποφεύγουν το μυστήριο».

«[…]το άγχος που διακατέχει τη ζωή του σύγχρονου ανθρώπου, γιατί ο θάνατος δεν απασχολεί τη σκέψη και τη συνείδησή του»

«Έχει σχηματίσει μια εικόνα μάλλον τραυματική για τον ‘ετοιμοθάνατο’. Ένας ‘ετοιμοθάνατος’ μπορεί να ζήσει τις τελευταίες του μέρες ήρεμα, ξαπλωμένος στο κρεβάτι του χωρίς σημάδια πόνου?»

Μιλάει για νοσηλευτές που αγγίζουν, για γιατρούς που συνειδητοποιούν ότι η αρρώστια είναι ο εχθρός και όχι ο θάνατος, μια ομάδα ανθρώπων που συνοδεύει με όλη τη δυνατή αγάπη τον ετοιμοθάνατο. Ονειρικό να υπάρχουν τέτοιοι άνθρωποι.

Εμείς πάλι χτες μεγαλουργήσαμε στην κουζίνα, μαφινάκια (τα χέρια μας είναι πλυμένα, Μαριλένα της απολύμανσης σε προλαβαίνω!). Πιάσαμε βούτυρα, αλεύρια, το αυγό δεν τολμήσαμε να σκάσουμε με το χέρι, πολύ καιρό διάβαζα τη συμβουλή «μαγειρέψτε με το τέκνο» αλλά πρώτη φορά το τέκνο επείσθη. (Ίσως επειδή του έδειξα τον Άντονυ-έτσι θα γίνεις αν μάθεις να μαγειρεύεις).

Μετά τρύπησε το θερμοσίφωνο και η μανούλα χάρηκε σφουγγάρισμα.

Καθώς ψυχορραγώ

Εισαγωγή κατά το μάλλον άσχετη: δανεικός από το Φώκνερ ο τίτλος, αλλά όλα είναι δανεικά από το Φώκνερ, οπότε μικρό το κακό, το θέμα είναι ότι φέτος αρρωσταίνω (τώρα γαστρεντερίτιδα) συχνότερα κι από τρίχρονο που ντεμπουτάρει στον παιδικό σταθμό.

Τη φωτο μού την έστειλε η συνοδός μας στο νηπιαγωγείο, δεν είναι η πεμπτουσία της συνεργασίας, αλλά μέρα με τη μέρα κάτι δείχνει να γίνεται.

Είπα μέρα με τη μέρα: διάβαζα στην Kristina για τα άγχη των γονιών καθώς τα παιδιά τους μεγαλώνουν. Αν όσο μεγαλώνει το παιδί δυσκολεύει και η κατάσταση, γίνεται πιο επιθετικό, αν δεν μπορεί να ελεγχθεί σωματικά όταν τον πιάνει η κρίση τι θα γίνεται, είναι σκέψεις που μάλλον όλοι τις κάνουμε. Η Κristina, της οποίας ο γιος είναι 10 ½ αποφαίνεται ότι ο Charlie βελτιώνεται μεγαλώνοντας, ότι ορισμένα πράγματα γίνονται ευκολότερα.

Εν μέρει το διαπίστωσα πολύ πρόσφατα, με αφορμή το κούρεμα και το μπάνιο. Την Παρασκευή, ο Θοδωρής κουρεύτηκε στον κουρέα χωρίς κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα. Τον θυμάμαι μικρότερο, πακτωμένο στο καρεκλάκι ταΐσματος, το οποίο άρχιζε να κλυδωνίζεται επικίνδυνα καθώς πλησίαζα με τη μηχανή, ο Μπομπ να παίζει δυνατά για ξεκάρφωμα, σκηνικά απείρου κάλλους.

Με το μπάνιο ο μικρός είχε πάντα μια ευαισθησία στο κεφάλι, δεν θέλει να βρέχεται. Μέχρι πέρσι τον έκανα σε δυο δόσεις, μια σώμα και μια ανάσκελα να κρατάω το κεφάλι του πίσω, όπως πλένουμε τα νεογέννητα στο νιπτήρα. Μετά φτιάξαμε βιβλιαράκια με οδηγίες, σφαδάζαμε στην μπανιέρα κι η μανούλα αράχνη έπρεπε να κάνει κυκλωτικές κινήσεις λούζοντας και συγκρατώντας το μικρό από το πέσιμο. Εδώ και πέντε-έξι μπάνια, ο μικρός συνειδητοποίησε μόνος του ότι υπάρχει χώρος για διασκέδαση: σκύβει το κεφάλι όσο μπορεί και όση ώρα τον λούζω κοιτάζει τα νερά που πέφτουν, εμμονές rule, Μαρία!